راهنمای خرید مانیتور کامپیوتر

مانیتور به عنوان یک رابط خروجی بین کاربر و کامپیوتر، نقش بسیار مهمی در تجربه نمایش تصویر دارد. هر قدر میزان کیفیت تصویر بیشتر باشد تجربه لذت بخش تری برای کاربر خواهد داشت. اگر تصمیم به خرید مانیتور گرفته اید پیشنهاد می کنیم مبحث راهنمای خرید مانیتور کامپیوتر را با دقت مطالعه نمایید.

یکی از مهم ترین بخش های اصلی یا سخت افزاری هر کامپیوتر، مانیتور است که از طریق کابل به کارت گرافیک وصل شده و تصاویر را روی صفحه نمایش خود نشان می دهد. انواع و اقسام مختلفی از مانیتورها با ویژگی ها، ساختار، ظاهر، کیفیت و برندهای متنوع وجود دارد که هر کس بر حسب نیاز و کارایی مدنظر خود (برای استفاده در سیستم خانگی و انجام کارهای عادی، گیمینگ، به عنوان گرافیست و طراح و یا انجام توامان امور عادی و حرفه ای)، از بین آنها انتخاب و خریداری می نماید. دانستن اطلاعات کافی در ارتباط با انواع مانیتور و نکات مربوط به آن نقش بسزایی در این انتخاب داشته و ما را از خریدی اشتباه باز می دارد. در این مقاله قصد داریم مطالبی را در ارتباط با راهنمای خرید مانیتور ارائه کنیم؛ پس برای کسب اطلاعات لازم در این باره با ما تا انتهای مطلب همراه باشید.

انواع صفحه نمایش مانیتور

نمایشگر مانیتورها در دسته های CRT و LCD و LED و OLED و quantum dot و micro LED جای دارند.

اولین نوع مانیتورها از نوع صفحه نمایش CRT بود که وزن زیاد، اندازه بزرگ و شکلی مشابه تلویزیون های قدیمی داشتند. ساختار آنها به گونه ای است که رنگ تصویر توسط سه تفنگ الکترونیکی حاوی رنگ های RGB (red, green, blue) به صورت الکترون به طور مداوم و چند بار در ثانیه به سمت صفحه نمایش شلیک گشته و منجر به ایجاد تصویر می گردد.

رایج ترین نوع مانیتورها با صفحه نمایش LCD هستند. ساختار آنها به گونه ای است که تصویر توسط کریستال های مایع روی صفحه صاف ایجاد می گردد. بدین صورت که با تابیده شدن نور توسط این کریستال ها تصویر روی صفحه نمایش، نشان داده می شود و برای ایجاد رنگ ها از فیلترها استفاده می شود. اولین کاربرد این نوع صفحه نمایش در لپ تاپ ها بود و بعد ها به صورت مانیتور دسکتاپ نیز عرضه شد و جای مانیتور CRT را گرفت. این نوع مانیتورها مزایایی از جمله سبک و نازک بودن، مصرف برق کمتر و اشغال فضای کمتر نسبت به مانیتور CRT را دارا می باشند. در LCD های جدید از تکنولوژی TFT استفاده شده که در آن از ترانزیستور های لایه نازک برای ایجاد تصویر باکیفیت تر استفاده می شود که هر پیکسل ترانزیستور مجزایی دارد‌‌.

شاید چنین تصور کنید که LCD و LED دو نوع متفاوت از مانیتورها باشند. اما بهتر است بدانید که LED نوعی مانیتور LCD است که تفاوت آن در نوع نورپردازی داخلی آن برای نمایش تصویر است‌. برای نمایش تصویر روی مانیتور LCD نیاز به نور داریم. دو نوع نور پردازی در داخل این مانیتورها انجام می پذیرد که یکی از آنها توسط لامپ های فلوئورسنت که مشابه لامپ های مهتابی اند انجام می شود. در نوع دیگر که تحت عنوان مانیتور LED شناخته می شود، از دیودهای نوری چندگانه که به صورت مرتب در کنار هم قرار گرفته اند؛ استفاده می گردد.

صفحه نمایش OLED نور و رنگ را از یک دیود واحد تولید می کند. بنابراین بر خلاف نمایشگر LED نیازی به نور پس زمینه جداگانه ندارد و هر پیکسل به‌ صورت مستقل منبع نور خود است و می‌ تواند روشن یا خاموش گردد.

در صفحه نمایش quantum dot احتمال پیکسل سوختگی کمتر است و کیفیت تصویر بالایی دارد. ساختار آن چنین است که حاوی نانو کریستال‌ های تولید شده از مواد نیمه‌ هادی است که رفتار کوانتومی دارند.

صفحه نمایش micro LED نیز دارای کیفیت ساخت، تصویر و رنگ فوق العاده ای است که در ساختار آن چندین LED میکروسکوپی در هر پیکسل تعبیه می گردد.

معیارهای مهم در خرید مانیتور

از جمله مهمترین معیارهای خرید مانیتور عبارتند از:

نرخ نوسازی (Refresh Rate)

به تداوم ترسیم تصویر، Refresh Rate گویند که بر حسب هرتز بیان می گردد. به عبارتی معیاری است که تعداد دفعاتی که تصویر در یک ثانیه نمایش داده شده و عوض می گردد را نشان می دهد. برای مثال 60 هرتز یعنی در هر ثانیه، تصویر صفحه 60 بار تازه سازی می گردد. واژه دیگری که در موازات نرخ نوسازی وجود دارد، فریم ریت (Frame Rate) است که بیان کننده تعداد تصاویر در یک ثانیه است که از کنار هم قرار گرفتن آنها یک تصویر ثابت حاصل می شود. این تعداد تصاویر از کارت گرافیک تولید گشته و متناسب با رفرش ریت مانیتور، نمایش داده می شود.

این معیار برای گیمرها بسیار مهم است و هرچه این مقدار بیشتر باشد، تصویر روان تر و بدون مکسی خواهیم داشت‌. اکثر مانیتورها دارای رفرش ریت 60 هستند. اما مقادیر 144 و 240 هرتز نیز عرضه می گردد که در صورت تمایل به خرید این نوع مانیتور ها باید به پشتیبانی نمودن کارت گرافیک کامپیوتر خود از این مقدار Refresh Rate اطمینان حاصل کنید. به عبارتی تطابق میزان رفرش ریت مانیتور با محدوده ساپورت کارت گرافیک، موضوعی است که باید به هنگام خرید به آن توجه نمایید.

زمان پاسخگویی مانیتور (Response Time)

ریسپانس تایم یا زمان پاسخ گویی پیکسل ها بیان کننده زمان تغییر رنگ هر پیکسل می باشد. هرچه مقدار آن پایین تر باشد، تصویر نرم تر و روان تری ارائه می دهد. عموما این زمان در مانیتورهای متوسط 10 میلی ثانیه بوده و در مانیتورهای پیشرفته به 1 میلی ثانیه کاهش یافته است.

نوع پنل که در سه دسته TN و VA و IPS جای می گیرد.

پنل TN، ارزان قیمت بوده و در مانیتورهای اقتصادی به کار می رود. این پنل بیشتر مورد استفاده در مانیتورهای قدیمی بود اما امروزه نیز بیشتر برای استفاده در مانیتورهای گیمینگ به کار می رود و این امر به موجب بالا بودن رفرش ریت این نوع پنل و ریسپانس تایم پایین می باشد که به موجب آن سرعت تصویر مدنظر گیمرها تامین می گردد. دقت رنگ و نور در این پنل کم بوده و مطمئنا مانیتورهایی را دیده اید که با نگاه کردن به آنها از زوایای جانبی، تصویر نامشخص گردیده و رنگ آن به هم می ریزد. این همان پنل TN است که به عبارتی زاویه دید محدود و کیفیت تصویر پایینی دارد.

پنل VA، مورد استفاده در کامپیوتر های عادی است که برای استفاده در سیستم کامپیوتری خانگی به کار می رود و البته برای گیمرها و افرادی که در نور کم کار می کنند نیز مناسب است. به نسبت پنل TN چشم را کمتر اذیت کرده (به ویژه اینکه به هنگام استفاده در تاریکی زاویه دید بهتری دارد)، عمق رنگ بهتری داشته و کیفیت تصویر بالاتری دارد. این پنل در دو نوع تخت و منحنی عرضه می گردد اما حدودا ۹۰ درصد این مانیتورها منحنی اند. از جمله مزایای آن می توان به کنتراست بالا (ایجاد تمایز بین رنگ ها و میزان روشنایی و تاریکی آنها) به ویژه در تصاویر تاریک که رنگ طبیعی تری ارائه می دهد و کم بودن میزان نشت نور بک لایت (نفوذ نور از هر پیکسل به پیکسل مجاور) است.

پنل IPS برای طراح ها، گرافیست ها و تدوین کننده ها کاربرد دارد. دقت و کیفیت رنگ بالا، رنگ زنده و شاداب، رفرش ریت پایین و قیمت بالا جزء مزایا و معایب این نوع پنل است. در دو نوع تخت و منحنی عرضه می گردد اما حدودا 80 درصد این مانیتورها تخت هستند. این پنل کنتراست پایین تری نسبت به پنل VA دارد و رنگ های تیره را کمی غیر طبیعی تر و متمایل به روشن نمایش می دهد. زاویه دید آن تا 178 درجه بوده و تغییری در غلظت رنگ آن در این محدوده دید، ایجاد نمی شود اما در پنل VA از برخی زوایا، رنگ صفحه نمایش تغییر می کند. پنل IPS ریسپانس تایم پایین تری داشته اما پنل VA، به ویژه در حرکت با سرعت بالا، سایه ای از تصویر ایجاد می کند.

وضوح و کیفیت تصویر

امروزه اکثر مانیتورها (Full HD (1920×1080 و برخی دیگر نیز 4k، 2k، HD هستند. هر چه رزولوشن بیشتر باشد، تصویر با، دقت و وضوح بیشتری نمایش داده می شود. انواع رزولوشن به صورت زیر است:

• رزولوشن SD با وضوح 720×480 یا 720×576 پیکسل
• رزولوشن HD با وضوح‌ 1280×720 پیکسل
• رزولوشن Full HD با وضوح 1920×1080 پیکسل
• رزولوشن Ultra HD یا 4K با وضوح 3840×2160 پیکسل (4 برابر وضوح Full HD)
• رزولوشن 8K با وضوح 7680×4320 پیکسل (16 برابر وضوح Full HD)

سایز نمایشگر

اندازه مانیتور که بر حسب اینچ بیان می شود، اندازه قطر آن را مشخص می کند و از ۱۹ تا ۴۹ اینچ رده بندی می شود. برای مثال از 21 تا 24 اینچ برای رزولوشن Full HD و از 24 تا 27 برای رزولوشن 2k یا 4k کاربرد دارد. از جمله پرکاربردترین مانیتورها سایز 24 اینچ است که هم برای افراد عادی و هم بهترین انتخاب برای گیمرها است.

تراکم پیکسلی

ت

تعداد پورت های مانیتور

پورت هایی که در انواع مانیتورها براساس رده بندی آنها وجود دارد عبارتند از:

پورت display port (dp) که برای انتقال صدا و تصویر مورد استفاده قرار می گیرد. پورت HDMI نیز برای انتقال صدا و تصویر، که در سه نوع type-A (استاندارد)، type-c (مینی) و type-D (میکرو) می باشد. پورت VGA (عدم پشتیبانی از داده های صوتی و سیگنال های آنالوگ)، پورت DVI (دارای کیفیت و سرعت بیشتر و پشتیبانی از سیگنال های دیجیتال و آنالوگ)، پورت USB و پورت jack headphone نیز از دیگر درگاه های موجود در انواع مانیتورها می باشند.

بازتاب نور

وقتی در محیطی کار می کنیم که پر نور بوده و به ویژه اینکه نور از پشت سر به مانیتور می تابد، ممکن است منجر به کدر شدن صفحه نمایش شود. پنل IPS کمتر در این مورد تغییر می کند اما در پنل VA از نوع خمیده، نور در کل صفحه بازتاب شده و صفحه قابل دیدن نمی شود. حتی در مدل تخت نیز، به موجب کدر بودن رنگ صفحه، تابش نور در آن نیز منجر به کدر تر شدن آن می گردد.

نهایت روشنایی مانیتور

با واحد NIT مشخص می گردد که 1000NIT بهترین میزان آن است که نمایشگر بسیار پرنوری می باشد. مانیتورهای عادی معمولا 200، 300 یا 400 ، NIT هستند.

پوشش دهی یا طیف رنگی

مشخص کننده اینکه مانیتور قادر به نمایش چه میزان طیف رنگ می باشد. دو طیف رایج وجود دارد که adobe RGB و SRGB که هر کدام از مانیتورها می توانند بخشی از رنگ های هر طیف را نمایش دهند.

خمیده یا تخت بودن مانیتور

حالت خمیده دارای زاویه دید بیشتر و مناسب برای گیمرها، اما با هزینه بالا و اشغال فضای زیاد است.

حالت تخت، با رفرش ریت پایین تر، قیمت کمتر و ابعاد کوچک تر و نیاز به فضای کمتر برای کارهای روزمره مناسب می باشد.

تعادل بین Refresh Rate و Response Time

گاهی عدم تعادل بین Refresh Rate و Response Time اختلالاتی در عملکرد مانیتور به وجود می آورد که عبارتند از:

پارگی تصویر (Screen tearing): ایجاد خطوطی بین تصاویر نمایش داده شده که یکپارچگی تصویر را به هم می‌ ریزند.

شبح یا هاله تصویر (Screen Ghosting): ایجاد هاله ای در حرکت های موجود در تصویر

برای جلوگیری از این مشکل باید از مانیتور و کارت گرافیکی که با هم sync باشند استفاده نمود و کارت گرافیک را همواره آپدیت نگه داشت. راه حل نهایی نیز استفاده از مانیتورهای پیشرفته ای است که دارای تکنولوژی G-Sync ، Free sync باشند که به ترتیب در برند AMD و Nvidia به کار گرفته شده اند. بر طبق این فناوری، Refresh Rate مورد نیاز برای مانیتور از طرف کارت گرافیک تامین می شود و به بیان دیگر این معیارها با هم هماهنگ می گردند.

کلام پایانی

علاوه بر موارد ذکر شده که هرکدام اهمیت و کارایی خاص خود را دارند، لازم است در موقع خرید مانیتور به برند محصول که از جمله آنها می توان به sumsung، LG، asus، BenQ، MSI، xiaomi، Philips و برندهای ایرانی همچون جی‌ پلاس و ایکس ویژن اشاره کرد؛ توجه نمود. کیفیت ساخت مانیتور همچون جنس آن (پلاستیک یا فلز) نیز اهمیت بالایی داشته و توجه به قابلیت های مازاد مانیتور مانند زاویه چرخش آن، دیگر مواردی است که برحسب نیاز هر فرد ضرورت دارند.

حال چنانچه قصد خرید مانیتور دارید، ابتدا کارایی و نیاز خود را در نظر گرفته و بر حسب آن فاکتورهای مهم را مقایسه و انتخاب کنید. در نهایت از بین تنوع ظاهری محصولات هم تراز، یکی را بر حسب سلیقه خود خریداری نمایید.