با بالا رفتن سن، بیماری های زیادی سراغ افراد می آید که از جمله آنها افزایش فشار خون است. اکثر افراد در سنین بالا با این مسئله مواجه بوده و یکی از دغدغه های آنها در این مورد، کنترل به موقع و مکرر فشار خون است. از این رو نیاز مبرم به دستگاه فشارسنج که همواره در دسترس آنها باشد و مجبور به مراجعه به مراکز درمانی برای اندازه گیری فشار خون نباشند؛ احساس می شود.
دستگاه فشارسنج از جمله وسایلی است که جزء ملزومات هر خانه ای است؛ به ویژه در خانواده ای که افراد مسن در آن وجود دارد. البته این وسیله ضروری نه تنها برای افراد مسن که عموماً دچار افزایش فشار خون می شوند؛ بلکه برای همه افراد نیز مورد نیاز است. زیرا ممکن است همه افراد از بچه ها گرفته تا بزرگسالان دچار کاهش یا افزایش فشار خون موقت شوند و از این رو در دسترس بودن دستگاه فشارسنج برای اطمینان از اینکه فرد در چه وضعیتی قرار دارد و چه اقدامی باید در جهت بهبود حال او نماییم؛ لازم می باشد.
اما بهتر است بدانید که به هنگام خرید این دستگاه، لازم است نکاتی را در نظر بگیرید و محصولی را خریداری نمایید که میزان دقت بالایی داشته و مقادیر اندازه گیری شده توسط آن، قابل اطمینان باشد.
انواع فشارسنج
دستگاه فشارسنج در دو نوع عقربه ای و دیجیتالی عرضه می گردد که هر یک دارای ویژگی های خاص و مزایایی نسبت به یکدیگر هستند. برای مثال از جمله مزایای فشارسنج دیجیتال نسبت به نوع عقربه ای، سهولت در استفاده از آن و به ویژه در باد کردن بازوبند (کاف) می باشد که در مدل دیجیتال بر خلاف مدل عقربه ای که نیاز به باد کردن دستی آن است؛ به صورت خودکار توسط دستگاه انجام می پذیرد. نمایش ساده و واضح مقادیر اندازه گیری شده در صفحه نمایش فشارسنج دیجیتال نیز قابلیتی است که در فشارسنج عقربه ای وجود ندارد. البته بهتر است بدانید که فشارسنج عقربه ای نیز به موجب داشتن بالاترین دقت در اندازه گیری فشارخون، مورد استفاده بسیاری از افراد و به ویژه کادر درمان می باشد. در این مقاله به بررسی فشارسنج دیجیتال پرداخته و با انواع و ویژگی های هریک آشنا خواهیم شد.
فشارسنج دیجیتال در سه نوع بازویی، مچی و انگشتی وجود داشته و هر یک کاربردهای منحصر به فردی دارند که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
فشارسنج دیجیتال بازویی
در این نوع فشارسنج، بازوبند بر روی بازو بسته شده و با روشن کردن دستگاه و شروع فرآیند اندازه گیری فشار، به طور خودکار، بازوبند روی دستگاه باد شده و مقدار فشار خون بر روی نمایشگر نشان داده می شود. این نوع فشارسنج از دقت بیشتری نسبت به دو نوع دیگر برخوردار است از این رو مورد پسند بسیاری از خریداران فشارسنج است و بهتر است افرادی که به موجب بیماری یا وضعیت جسمانی خود همچون خانم های باردار، که به صورت مرتب نیاز به کنترل فشار خون با دقت بالا دارند، از این نوع فشارسنج استفاده نمایند. از دیگر مزایای این فشارسنج، صفحه نمایش دیجیتالی بزرگ، امکان ذخیره نمودن و دانلود سابقه اندازه گیری های انجام شده برای چند کاربر و دارای تاییدیه های پزشکی و استانداردهای بینالمللی می باشد.
در این فشارسنج چنانچه بازوبند، بر روی بازو به درستی قرار نگیرد و محکم یا شل باشد، دستگاه نمی تواند فشارخون را به درستی اندازه گیری کند. از این رو برای اندازه گیری دقیق تر فشار خون توسط دستگاه فشارسنج بازویی، ابتدا بر روی صندلی بنشینید تا پاهایتان بر روی زمین قرار بگیرد و بازوی خود را طوری قرار دهید که هم سطح با قلب باشد. در این حالت، خون به طور طبیعی در بدن جریان یافته و فشار خون، درست اندازه گیری می شود. حال کاف فشارسنج را دقیقا یک سانتی متر بالاتر از آرنج بسته و به قدری محکم کنید که یک انگشت زیر آن جا شود. سپس بدون صحبت و حرکت در همان وضعیت نشسته و اندازه گیری فشار خون را شروع کنید.
فشارسنج دیجیتال مچی
این نوع فشارسنج، سبک و قابل حمل بوده و استفاده از آن راحت تر از نوع بازویی می باشد. بنابراین برای افرادی که قصد دارند فشار خون خود را به طور منظم و در شرایط مختلف (مثلاً به هنگام مسافرت) بررسی نمایند، مناسب می باشد. از دیگر مزایای این نوع فشارسنج سرعت بالای آن در اندازه گیری فشار خون است.
مشابه فشارسنج بازویی، برای اندازه گیری فشار خون توسط فشارسنج مچی نیز باید مچ دست در وضعیت صحیحی قرار گیرد طوری که مچ دست و بازو هم سطح با قلب باشند. کاف فشارسنج را نیز طوری ببندید که نه سفت و نه شل باشد. دقت کنید که انگشت شست نباید زیر کاف قرار گیرد.
فشارسنج دیجیتال انگشتی
این نوع فشارسنج نیز بسیار کوچک و قابل حمل بوده و نیازی به کاف ندارد. به موجب اینکه این فشارسنج دقت کمتری دارد، بهتر است افرادی که بررسی فشار خون آنها از اهمیت بالایی برخوردار است، از این نوع فشارسنج استفاده نکنند.
قیمت پایین این فشارسنج نسبت به دو مدل قبلی، وزن بسیار سبک و سهولت در جابجایی آن و بنابه اینکه برای اندازه گیری سریع فشار خون به کار گرفته می شود، منجر می گردد انتخاب بسیاری از افرادی باشد که تنها برای موارد عادی و بررسی هر از چند گاه فشار خون، آن را مورد استفاده قرار می دهند.
لزوم استفاده از دستگاه فشارسنج
فشار خون به صورت دو مقدار سیستولیک (Systolic) و دیاستولیک (Diastolic) قابل اندازه گیری بوده و عددهایی که توسط دستگاه فشارسنج اندازه گیری می شود، بدین صورت است که عدد بزرگتر نشان دهنده فشار خون سیستولیک (حداکثر فشار وارده به دیواره سرخرگ ها توسط خون هنگام ضربان قلب) و عدد کوچکتر نمایانگر فشار خون دیاستولیک (حداقل فشار وارده توسط خون به دیواره سرخرگ ها هنگام استراحت قلب) می باشد. چنانچه فشار خون سیستولیک 130 یا بیشتر باشد و فشار دیاستولیک 80 یا بیشتر از این مقدار باشد، نشان از فشار خون بالاست. افزایش یا کاهش این مقادیر به عوامل مختلفی بستگی داشته و حتی افرادی که دچار فشار خون بالا نباشند نیز ممکن است در اثر عوامل مختلفی همچون استرس و اضطراب، فشار خون بالا را در چنین مواقعی تجربه نمایند. حتی برخی افراد دچار کاهش یا افزایش ناگهانی فشار خون به هنگام حضور در مراکز درمانی و نزد پزشک می شوند و یا ممکن است فشار خون آنها به هنگام اندازه گیری در چنین مواقعی، مقادیر نرمالی را نشان دهد اما واقعیت غیر از این باشد. این حالت به فشار خون پنهان معروف است و اگر چندین بار در طول روز اقدام به اندازه گیری فشار خون آنها گردد، میزان واقعی آن مشخص می گردد. از این رو لزوم در دسترس بودن دستگاه فشارسنج و بررسی مرتب فشار خون به صورت روزانه و حتی چندین بار در شبانه روز، وضعیت دقیق فشار خون را مشخص خواهد نمود.
ضرورت خرید این وسیله به ویژه برای افرادی است که دچار فشار خون بالا هستند و دارو مصرف می کنند. بنابراین نیاز به کنترل مرتب آن هستند تا در صورت نیاز اقدامات لازم را جهت کاهش فشار خون انجام دهند.
از دیگر افرادی که در دسترس بودن دستگاه فشارسنج در اختیار آنها، جزء ضروریات محسوب می شود، خانم های باردار است. زیرا این افراد مستعد کاهش یا افزایش ناگهانی فشار خون هستند و لازمه کنترل وضعیت و حفظ سلامتی آنها، اطلاع دقیق از وضعیت فشار خون آنهاست. زیرا برخی مواقع، علائم کاهش و افزایش فشار خون مشابه بوده و نمی توان به درستی آنها را تشخیص داد. بنابراین در چنین شرایطی هرگونه اقدام خودسرانه جهت کنترل فشار، خطرناک می باشد. چه برای افراد عادی که تنها دچار تغییر لحظه ای فشار خون گشته اند و چه افرادی که برحسب شرایط جسمانی و بر اثر بیماری، به طور مکرر میزان فشار خون آنها تغییر می یابد.
نکات مهم
به هنگام اندازه گیری فشار خون توجه به نکات زیر برای حصول نتیجه دقیق الزامی است:
اولین نکته ای که باید در نظر داشته باشید این است که حداقل 30 دقیقه قبل از سنجش فشار خون از فعالیت های شدید بدنی پرهیز کنید. زیرا فشارخون سنجیده شده در این حالت، مقدار درستی را نشان نمی دهد. به عبارتی مقدار بالای فشار خون در این حالت، تنها به موجب فعالیت شدید بدنی است و نمی توان آن را ملاک وضعیت فشار خون در حالت عادی قرار داد.
پرهیز از کشیدن سیگار و خوردن نوشیدنی های کافئین دار نیز حداقل نیم ساعت قبل از اندازه گیری فشار خون ضرورت دارد.
بهتر است در صورت نیاز ابتدا به دستشویی رفته و چند دقیقه بعد، اقدام به اندازه گیری فشار خون کنید. زیرا در غیر اینصورت در مقادیر اندازه گیری شده تاثیر گذار خواهد بود.
از صحبت نمودن، خندیدن و گریستن و یا حرکت کردن به هنگام اندازه گیری فشار خون ممانعت نمایید تا دستگاه بتواند با دقت بیشتری فشار خون را اندازه گیری نماید.
بستن بازوبند دستگاه بر روی بازوی برهنه نتیجه بهتری داشته و مسلما اندازه گیری فشار خون از روی لباس و یا آستین کشیده شده و عضلات منقبض، تاثیر منفی بر روی مقادیر اندازه گیری شده خواهد داشت.
حالت نشستن و قرار گیری بازو نیز به هنگام سنجش فشار خون اهمیت داشته و همان طور که بیان کردیم، بهترین وضعیت این چنین است که بر روی صندلی بنشینید تا راحت تکیه داده و پاهای شما بر روی زمین قرار گیرد. بازویی که بازوبند به آن بسته می شود نیز باید روی یک سطح صاف و در امتداد قلب قرار گیرد.
به هنگام خرید فشارسنج نیز توجه به موارد زیر الزامی می باشد:
بررسی میزان دقت در اندازه گیری، سهولت در استفاده از آن و بررسی وجود قابلیت هایی همچون نمایش شاخص طبقه بندی خطر و اندازه گیری و نمایش ضربان قلب و اعلام ضربان قلب نامنظم و حتی اعلام وضعیت فشار خون براساس استانداردهای جهانی؛ به هنگام انتخاب فشارسنج ضرورت دارد. برای مثال، همان طور که بیان کردیم، فشارسنج بازویی از دقت بالایی در اندازه گیری فشار خون برخوردار است اما به منظور سهولت بیشتر در استفاده از فشارسنج باید به سراغ فشارسنج مچی برویم.
وجود قابلیت هایی همچون امکان ذخیره سازی سوابق مقادیر اندازه گیری شده فشار خون برای اطلاع و کنترل وضعیت فرد و در صورت نیاز، ارائه آنها به پزشک معالج و قابلیت اتصال به اپلیکیشن های موبایل جهت انتقال داده نیز در دستگاه فشارسنج مزیت بزرگی محسوب می شود. حتی در این مدل ها باید به میزان حافظه داخلی آنها نیز توجه نموده و برای ذخیره مقادیر بیشتر، لازم است حافظه دستگاه زیاد باشد. اما در صورت عدم نیاز به ذخیره سوابق مقادیر اندازه گیری شده، وجود این قابلیت ضرورتی ندارد.
انتخاب فشارسنج با کاف متناسب با دور بازو یا مچ دست موضوع مهمی است که باید بدان توجه نمایید. حتی ضرورت آن به قدری است که بهتر است دور بازو یا مچ خود را اندازه گرفته و سپس طبق آن، فشارسنج مناسب را خریداری نمایید. عموما فشارسنج بازویی دارای دو یا یک کاف می باشد که قابل تنظیم برای اکثر افراد است و فشارسنج مچی نیز اکثراً برای بیشتر افراد مناسب است. اما به هنگام خرید فشارسنجی که دارای سایز بندی کاف است می توان برحسب اندازه بازو، یکی از سایزهای 22 تا 26 سانتی متر، 27 تا 34 سانتی متر و یا 35 تا 42 سانتی متر انتخاب نمود.
فشارسنجی با قابلیت اندازه گیری سه مرحله ای بهترین انتخاب می باشد. این نوع فشارسنج، سه مرتبه فشار خون را در فواصل زمانی 30 تا 60 ثانیه اندازه گیری نموده و میانگین سه مقدار اندازه گیری شده را نشان می دهد تا مقدار دقیقی از فشار خون واقعی شما نمایش دهد.
نوع و دوام باتری نیز اهمیت داشته و بهتر است از بین باتری های قابل شارژ و غیر قابل شارژ، فشارسنجی را خریداری نمایید که دارای باتری قابل شارژ باشد.
بهتر است برای افراد نابینا یا افرادی که نمی توانند مقادیر را بخوانند، فشارسنج با قابلیت هشدار صوتی خریداری شود.
کلام پایانی
خرید فشارسنج مناسب، باید با توجه به نیاز خود و در نظر گرفتن وضعیت جسمانی و کارایی مدنظر خود از دستگاه فشارسنج انجام پذیرفته و بعد از بررسی انواع مدل های موجود، فشار سنج مناسب انتخاب و خریداری گردد. برای مثال واضح است که، در نظر گرفتن شرایط فردی که نیاز به اندازه گیری مرتب فشار خون دارد، در انتخاب نوع فشارسنج دخیل بوده و بهتر است فشارسنج دیجیتال از نوع بازویی که دقت بالاتری دارد، خریداری شود.
در این مقاله سعی نمودیم کلیه موارد لازم برای آشنایی با فشارسنج دیجیتال را بیان نماییم تا راهنمای خوبی برای خرید آن در اختیار داشته باشید.