مسلما خرید هر وسیله ای بدون اطلاع از انواع آن و بدون آشنایی هر چند کلی با ساختار و جوانب وسیله مورد نظر، سخت و بی نتیجه خواهد بود و در نهایت یا موفق به انتخاب وسیله مدنظر خود نخواهیم شد و یا انتخابی اشتباه خواهیم کرد. از این رو قبل از خرید هر چیزی باید تحقیق و بررسی نموده و با دیدی باز اقدام به خرید نماییم. در این مقاله قصد داریم در مورد دوربین عکاسی صحبت نماییم و انواع مختلف آن را بررسی نموده و مطالبی در ارتباط با راهنمای خرید دوربین عکاسی و معیارهای لازم برای انتخاب دوربین مناسب به شما ارائه دهیم تا همه کسانی که قصد خرید دوربین عکاسی چه در سطح مبتدی و چه در سطح حرفه ای دارند، بتوانند انتخاب درستی داشته باشند. این مسئله به خصوص برای افرادی که آشنایی چندانی با دوربین و دنیای عکاسی ندارند، ضروری بوده و بهتر است ابتدا مطالعه ای در این زمینه داشته باشند تا برحسب نیاز خود مناسب ترین گزینه را انتخاب کنند.
عناوین راهنمای خرید دوربین عکاسی
فاکتورهای انتخاب دوربین
در انتخاب دوربین مناسب باید به مواردی توجه نماییم که جزء مهم ترین ویژگی های هر دوربینی محسوب می گردند. این فاکتورها عبارتند از:
- رزولوشن (بر حسب مگاپیکسل)
- اندازه سنسور یا حسگر
- معیار ISO
- کیفیت لنز
- فریم ریت (FPS)
راهنمای خرید دوربین عکاسی بر اساس رزولوشن
رزولوشن فاکتوری است که بر طبق آن کیفیت تصویر چاپ شده در اندازه بزرگ مشخص می گردد. به بیان دیگر هرچه رزولوشن بالا باشد، کیفیت تصویر چاپ شده در اندازه بزرگ بهتر خواهد بود. حجم فایل بدست آمده از دوربین با رزولوشن بالا، زیاد بوده و علاوه بر آن واضح است که با قیمت دوربین نیز ارتباط مستقیمی دارد.
برای بیان مفهوم مگاپیکسل ابتدا لازم است تعریفی از واژه پیکسل ارائه کنیم. پیکسل به واحد های کوچک یا به بیان دیگر به هر سلول تشکیل دهنده تصویر گفته می شود. هر پیکسل به صورت مربع بوده که با توجه به تصویر و موقعیت پیکسل، رنگ مشخصی دارد. با کنار هم قرار گرفتن پیکسل ها، تصویر تشکیل می گردد.
تعداد واحدهای تشکیل دهنده هر تصویر با معیاری به نام مگاپیکسل سنجیده می شود. برای بدست آوردن تعداد کل پیکسل تصویر، باید تعداد پیکسل های طول تصویر را در تعداد پیکسل های عرض تصویر ضرب نمود. یک مگاپیکسل نیز برابر با یک میلیون پیکسل است. از این رو با محاسبه تعداد کل پیکسل و تقسیم آن بر یک میلیون، اندازه مگاپیکسل تصویر بدست می آید.
هر چقدر میزان مگاپیکسل بیشتر باشد، بدین معناست که تصویر از سلول های بیشتر و در نتیجه با جزئیات بیشتر تشکیل شده و بنابراین کیفیت آن بالاتر خواهد بود. این معیار برای اندازه گیری رزولوشن تصویر به کار می رود و همان طور که اشاره شد، رزولوشن بیان کننده کیفیت و میزان این کیفیت با مگاپیکسل بیان می گردد.
راهنمای خرید دوربین عکاسی بر اساس اندازه سنسور
کیفیت تصویر بر طبق اندازه سنسور دوربین تغییر می کند. سنسور دوربین تعیین کننده تعداد پیکسل است. اگر سنسور دوربینی از 1000 پیکسل در 1000 پیکسل تشکیل شده باشد، این سنسور یک میلیون پیکسل یا یک مگا پیکسل است. برای مثال دوربین های با کیفیت FHD سنسور 1080 در 1920 پیکسل دارند. چنین سنسوری تصویری به اندازه 2 مگاپیکسل ارائه می دهد. سنسور بزرگتر، تصویر با کیفیت تری ارائه می دهد. بزرگترین سنسورها تحت عنوان فول فریم (Full Frame) شناخته می شوند. اکثر دوربین هایی که برای افراد عادی تولید می گردند با سنسور کوچکتر و با نام cropped frame یا APS-C عرضه می گردند. سنسور های کوچکتر نیز، میکرو یا سه چهارم و سوپر کراپ نامیده می شوند.
راهنمای خرید دوربین عکاسی بر اساس معیار ISO
میزان حساسیت دوربین به نور بر حسب معیاری به نام ISO مشخص می گردد که می توان با تنظیم آن، میزان نور وارده به دوربین را تنظیم نمود. این معیار برای عکاسی در نور کم کارایی ویژه ای دارد و در مقادیر متداول زیر مطرح می گردد.
ISO 100، ISO 200، ISO 400، ISO 800، ISO 1600، ISO 3200، ISO 6400
هر چقدر مقدار ISO پایین تر باشد، مقدار نویز و ایرادات نور و رنگ در تصویر کمتر خواهد بود. از این رو ISO کمتر تصویر با کیفیت تری ارائه می دهد.
راهنمای خرید دوربین عکاسی بر اساس کیفیت لنز
لنز دوربین مهم ترین بخش آن محسوب شده و در کیفیت تصویر تاثیر بسزایی دارد. لنز خوب، در گرفتن تصویر واضح تر و با جزئیات کامل تر نقش اساسی دارد. لنز دوربین، نور را از عدسی های خود عبور داده و به حسگر دوربین می رساند و عکس ثبت می شود.
لنزها طبق فاصله کانونی (فاصله بین نقطه کانونی لنز و سنسور دوربین) خود و برحسب میلی متر نام گذاری می شوند. فاصله کانونی نشان دهنده زاویه دید لنز است. فاصله کانونی بیشتر، زاویه دید کمتری خواهد داشت.
بر روی قسمت استوانه ای لنز، عددی ثبت می گردد که نسبت لنز نام داشته و نشان دهنده حداکثر اندازه دریچه دیافراگم لنز است. دریچه دیافراگم نیز نشان دهنده میزان نور ارسالی لنز به حسگر دوربین است. هر چقدر این عدد کمتر باشد؛ لنز، دیافراگم وسیع تری داشته و عملکرد آن در شرایط کم نور، بهتر خواهد بود.
لنز دوربین در حالت کلی به دو نوع ثابت و زوم تقسیم می شود:
- لنز پرایم یا ثابت: غیر قابل تغییر بودن فاصله کانونی
- لنز زوم (Zoom): فاصله کانونی متغیر
انواع لنز براساس فاصله کانونی
لنز استاندارد(Normal Len): تصویری طبیعی تر و زاویه دیدی مشابه با چشم انسان
لنز واید (Wide Angle Lens): دارای فاصله کانونی کم، زاویه دید بزرگ تر و ارائه تصویری خمیده که منجر به خمیده شدن پرسپکتیو (میزان عمق عکس و سه بعدی بودن آن) تصویر می شود.
لنز تله فوتو (Telephoto Lens): بزرگنمایی سوژه که در فاصله دور قرار دارد.
لنزهای خاص
لنز Fisheye: بسیار واید و دارای پرسپکتیو کروی
لنز Macro: استفاده در عکاسی از فاصله نزدیک و زوم کردن روی سوژه هایی با فاصله بسیار کم که تصاویر بزرگ از سوژه های کوچکی ثبت می کنند.
لنزهای Tilt shift: امکان چرخش صفحه کانونی تصویر و تغییر پرسپکتیو
راهنمای خرید دوربین عکاسی بر اساس فریم ریت (Frame Rate)
هر تصویر متحرکی که می بینیم متشکل از تعدادی تصویر ثابت است که با قرارگیری در کنار هم تصویر متحرک را شکل می دهند. هر چقدر تعداد تصاویر ثابت یک تصویر متحرک بیشتر باشد؛ تصویر دقیق تر، واضح تر، جزئی تر و روان تری به ما ارائه می کند.
در دوربین ها معیاری به نام FPS یا فریم ریت برای فیلم برداری وجود دارد که بیان کننده تعداد فریم (تصویر ثابت) یک تصویر متحرک در یک ثانیه است. هر چقدر مقدار آن بیشتر باشد، کیفیت تصویر بالاتر خواهد بود. فریم بر ثانیه واحد اندازه گیری نرخ فریم است و عموما در مقادیر 16، 24، 30، 60، 120، 240، 480، 960، 1000 توسط دوربین های مختلف می توان فیلم برداری نمود.
16 فریم بر ثانیه کمترین میزان کاربرد را داشته و پایین ترین نرخ فریم مورد استفاده می باشد که تصویری کند و مشابه حالت اسلوموشن ارائه می دهد.
24 یا 25 فریم بر ثانیه، نرخ فریم استاندارد مورد استفاده در سینما و تلویزیون است.
30 فریم بر ثانیه، برای فیلم برداری از پخش زندهٔ مسابقات ورزشی است که امکان نمایش حرکت اسلوموشن نیز در آن وجود خواهد داشت.
48 تا 60 فریم بر ثانیه، برای فیلم برداری از صحنه هایی که تحرک زیادی در آن است و مناسب برای اسلوموشن نمودن است همچون راه رفتن، دست زدن و…
90 تا 120 فریم بر ثانیه، مورد استفاده در صحنه هایی که سرعت سوژه زیاد است. همچون حرکت حیوانات
240 فریم بر ثانیه برای فیلم برداری از صحنه هایی همچون شکستن شیشه، ترکیدن بادکنک پر از آب و… مناسب است.
480 فریم بر ثانیه، برای فیلم برداری از سوژه متحرک با سرعت زیاد و 960 و 1000 فریم بر ثانیه نیز برای فیلم برداری از مواردی همچون انفجار بمب، شلیک موشک و… مورد استفاده قرار می گیرند.
سایر فاکتورها در انتخاب دوربین عکاسی
موارد دیگری نیز وجود دارند که بهتر است به هنگام خرید دوربین عکاسی به آنها توجه نمایید:
- قابلیت اتوفوکوس
- سرعت شاتر
- ارگونومی
- قابلیت فلاش داخلی و فلاش خارجی
- قابلیت فیلم برداری
اتوفوکوس (قابلیت تشخیص چشم سوژه و یا قابلیت تعقیب سوژه در حال حرکت) از جمله مهمترین ویژگی های یک دوربین عکاسی است.
دو حالت (AF-S/One-Shot) و (AF-C/AI-SERVO) به ترتیب برای عکاسی از سوژه های ثابت و در حال حرکت به کار می رود. در حالت (AF-S/One-Shot) با نیمه فشردن دکمه شاتر، دوربین فقط یک بار بر روی سوژه فوکوس می کند. اما در حالت (AF-C/AI-SERVO) دوربین چند بار روی سوژه در حال حرکت فوکوس می کند تا جزئیات مربوطه را کامل بدست آورد.
شاتر، پرده متحرکی در مقابل لنز دوربین است که مانع از رسیدن نور به آن شده و به هنگام گرفتن عکس، کنار رفته و نور در مدت زمان تنظیم شده، به لنز می رسد و سپس بسته می شود. برای عکاسی از سوژه های متحرک نیاز به سرعت شاتر بالا داریم که در لنزهایی با دیافراگم باز این امکان وجود دارد. سرعت شاتر را باید بر حسب سرعت سوژه تنظیم نمود. برای مثال در عکاسی پرتره، سرعت شاتر باید 1.30 ثانیه و در عکاسی ورزشی، 1.5 ثانیه باشد.
ارگونومیک بودن دوربین عکاسی از مواردی است که منجر به راحتی عکاس به هنگام عکاسی به منظور راحتی در دست گرفتن و عکاسی در حالت بدنی ریلکس می شود. شاید این فاکتور به ظاهر چندان مهم نباشد اما برای عکاسان و فیلم برداران حرفه ای که ساعات طولانی را با دوربین کار می کنند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
به منظور تنظیم نور صحنه به هنگام عکاسی و فیلمبرداری، برخی مواقع به موجب نبود نور طبیعی کافی، نیاز به نور مصنوعی داریم تا روشنایی مورد نظر برای ثبت عکس یا فیلم باکیفیت را تامین کنیم. فلاش، تامین کننده نور مصنوعی صحنه است که در سه نوع فلاش سرخود (فلاش داخلی که در برخی دوربین ها تعبیه شده است)، فلاش خارجی که می توان آن را به دوربین متصل نمود و در انواع مختلف عرضه می شود و تحت عناوین فلاش کفشکی یا فلاش اکسترنال نیز شناخته می شود و نوع سوم نیز فلاش استودیویی است که در اندازه بزرگ و با نور بیشتر وجود دارد. فلاش سرخود در بیشتر دوربین ها از جمله DSLR، Bridge و Point & shoot وجود دارد که در اکثر آنها این فلاش در بالای دوربین به صورت جداگانه تعبیه شده که در مواقع لزوم بتوان از آن استفاده نمود که به این نوع فلاش Pop up می گویند.
امروزه اکثر دوربین های عکاسی دارای قابلیت فیلم برداری هستند. همان طور که می دانید، فیلم برداران از دوربین مخصوص و حرفه ای برای فیلم برداری استفاده می کنند اما این امکان در دوربین های عکاسی ساده و پیشرفته نیز تعبیه شده تا افراد عادی نیز بتوانند بدون نیاز به دوربین مخصوص فیلم برداری، از دو قابلیت عکاسی و فیلمبرداری به طور همزمان بهره ببرند.
با وجود اینکه در دنیای مدرن امروز، اکثر افراد با داشتن گوشی های موبایل خود در انواع مختلف که در سطح کیفی متفاوت قابلیت عکاسی و فیلمبرداری را دارا می باشند؛ نیازی به دوربین عکاسی یا فیلم برداری ندارند اما برخی افراد به موجب علاقه یا شغل خود، به طور اختصاصی از دوربین استفاده می کنند. از این رو به هنگام خرید دوربین علاوه بر اینکه از دارا بودن قابلیت فیلم برداری دوربین عکاسی اطمینان حاصل کنید بلکه به کیفیت آن نیز توجه کنید. عکس و فیلم ثبت شده با انواع دوربین می تواند در کیفیت های زیر باشد:
- کیفیت یا رزولوشن SD: با وضوح 720×480 یا 720×576 پیکسل
- رزولوشن HD: با وضوح 1280×720 پیکسل
- رزولوشن Full HD: با وضوح 1920×1080 پیکسل
- رزولوشن Ultra HD یا 4K: با وضوح 3840×2160 پیکسل (4 برابر وضوح Full HD)
- رزولوشن 8K: با وضوح 7680×4320 پیکسل (16 برابر وضوح Full HD)
انواع دوربین عکاسی
دوربین های عکاسی در حالت کلی در گروه های زیر تقسیم بندی می شوند که عبارتند از:
- دوربین دیجیتال تک لنزی بازتابی (DSLR)
- دوربین بدون آینه (Mirror Less)
- دوربین Point & shoot یا کامپکت
- دوربین بریج (Bridge)
- دوربین مدیوم فرمت (Medium Format)
- دوربین ورزشی یا اکشن کمرا
- دوربین چاپ فوری یا پولاروید
دوربین DSLR دارای لنزهای قابل تعویض، سرعت شاتر قابل تنظیم، فوکوس خودکار سریع، باتری با عمر طولانی و سنسور بزرگ بوده و ارائه تصویر بدون تاخیر، قیمت بالا و وزن سنگین از جمله ویژگی های مثبت و منفی این نوع دوربین است. نحوه کار آن اینگونه است که نور ورودی به دوربین از طریق لنز، به آینه که در ساختار دوربین استفاده شده، برخورد و به سمت Viewfinder (منظره یاب دوربین) بازتاب می شود و تصویر قابل مشاهده می گردد.
دوربین Mirror Less (بدون آینه) دارای کیفیت بسیار بالایی است. برخلاف دوربین DSLR که آینه ای در آن تعبیه شده، نور از لنز به طور مستقیم به سنسور دیجیتال می تابد. اندازه و وزن مناسب، سرعت شاتر بیشتر، دارای لرزش گیر و کیفیت ویدیو خوب از جمله ویژگی های آن است.
دوربین Point & shoot مختص افراد مبتدی، دارای حالت خودکار بدون نیاز به تنظیمات پیشرفته، دارای لنز داخلی و عموما ثابت و غیر قابل تعویض، پوشش دهی محدوده گسترده، اندازه کوچک و وزن سبک که تحت عنوان دوربین جیبی یا کامپکت شناخته می شود.
دوربین بریج مشابه دوربین های قدیمی اما با طراحی خلاقانه تر، لنزهای غیر قابل تعویض، دارای تنظیمات پیشرفته، دستگیره های بزرگتر، ارگونومی بهبود یافته و بدنه مقاوم تر می باشد.
دوربین مدیوم فرمت دارای سنسورهای بزرگ و عموما بین 44×33 میلی متر تا 53.4×40 میلی متر است. بنابراین به موجب ثبت تصاویر بسیار دقیق و با جزئیات بیشتر، مورد استفاده عکاسان حرفه ای قرار می گیرد و معمولاً گرانتر از سایر دوربین ها است. رزولوشن بالا (50 تا 150 مگاپیکسل یا بیشتر)، عمق میدان کمتر (محو پس زمینه و نمایش سوژه به طور واضح تر)، دقت رنگ بیشتر، کاهش نویز برای بهبود کیفیت تصاویر در نور کم و کیفیت بالای آن از جمله ویژگی های آن است.
دوربین ورزشی نوعی دوربین فیلمبرداری است که در اکثر مدلهای آن قابلیت عکاسی نیز وجود دارد. این دوربین برای ورزشکاران برای ثبت لحظات خاص خود به هنگام ورزش کردن و در شرایطی همچون به هنگام شنا در زیر آب طراحی شده تا بتوانند در چنین شرایطی از خود فیلم و عکس تهیه کنند. این دوربین، کوچک و قابل حمل، سهولت استفاده همزمان با ورزش کردن و ثبت لحظات، لرزش گیر، دارای حالت اسلوموشن، دارای لنز با تصویربرداری گسترده (120 تا 170 درجه)، اکثرا ضد آب و ضد ضربه بوده و بسیار مقاوم است. کیفیت فیلم برداری در این دوربین در مدل های ارزان قیمت، Full HD و در مدل پیشرفته تر، 4k است.
حافظه دوربین ورزشی از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا فرد می خواهد ساعات طولانی از ورزش کردن خود را فیلم برداری کند. علاوه بر بالا بودن حافظه خود دوربین، بهتر است انواع کارت حافظه را نیز پشتیبانی کند. این دوربین به لحاظ ضد آب بودن، در سه دسته زیر جای می گیرد:
مدل اول در مقابل نفوذ آب مقاوم نیست. مدل دوم در مقابل نفوذ آب تا حدودی مقاوم است. مدل سوم کاملا ضدآب بوده و تا عمق 10 متر و با برخی تا عمق 30 متری را هم می توان فیلم برداری نمود.
در خرید دوربین ورزشی باید به موارد مهمی همچون رزولوشن و فریم ریت بالا، ضد آب بودن، حافظه داخلی یا جانبی بالا، اتصال بی سیم برای انتقال فایل ها، دارا بودن لنز fisheye یا 360 درجه و هم چنین لوازم جانبی برای حمل آسان آن باید توجه نمود.
دوربین چاپ سریع، دوربینی فانتزی و جالب است که در لحظه با گرفتن عکس، آن را بر روی فیلم های آماده ای که در آن قرار داده می شود، چاپ می کند. بدین صورت که با گرفتن عکس، به وسیله مواد شیمیایی موجود بر روی فیلم پروسه چاپ انجام شده و بعد از چاپ، با تابیدن نور به کاغذ، عکس گرفته شده ظاهر می گردد.
عکس چاپ شده در اندازه ای کوچک خواهد بود که در دو نوع کاغذ instax mini و instax WIDE امکان چاپ وجود دارد. اندازه فیلم instax WIDE، میلیمتر 86108 و اندازه قاب عکس چاپ شده 6299 میلیمتر است. اندازه فیلم instax mini نیز، 8653 و قاب عکس چاپ شده 6246 میلیمتر است.
جمع بندی مبحث راهنمای خرید دوربین عکاسی
مناسب ترین و بهترین دوربین برای هر فرد به لحاظ نیاز و کارکرد مدنظر وی، متفاوت است. مسلما دوربین مناسب برای فرد مبتدی با دوربین مورد نیاز برای عکاس حرفه ای تفاوت بسیاری دارد و هیچ کدام نمی توانند از دوربین همدیگر کارایی مدنظر خود را کسب نمایند. بنابراین دقت در انتخاب دوربین به لحاظ کارایی، امکانات، کیفیت و حتی قیمت از اهمیت بالایی برخوردار است. عمر باتری، دوام دوربین و وزن آن نیز علاوه بر کلیه مواردی که بیان کردیم؛ مهم و قابل توجه اند. از این رو بایستی به هنگام خرید دوربین عکاسی همه موارد را بررسی و دوربین های مختلف را بنابه کارکرد مدنظر خود مقایسه کرده و مناسب ترین انتخاب را داشته باشید.