سوخت خودروها با معیاری به نام عدد اکتان سنجیده می شود که شاخصی برای اندازه گیری مقاومت آن در برابر احتراق زودرس و به عبارتی، توانایی سوخت جهت جلوگیری از فرسایش و خرابی ناشی از اشتعال ناپایدار آن در محفظه احتراق موتور است. به بیان دیگر این معیار، مقاومت سوخت را در برابر گرما و فشار و آتش نگرفتن آنها قبل از جرقه زدن در محفظه احتراق می سنجد. هر چه عدد اکتان کم باشد، نشان از کیفیت پایین سوخت است که منجر به کاهش قدرت موتور و آسیب دیدن قطعات داخلی آن می شود. بازه صفر تا 100 میزان عدد اکتان انواع سوخت را بیان می دارد که در این بین، سوخت ایزواکتان عدد 100 یعنی بالاترین میزان مقاومت و سوخت هپتان، کمترین میزان مقاومت یعنی عدد صفر را داراست. عدد اکتان بنزین معمولی، 87 و بنزین سوپر، 93 است. بنابراین مقدار این عدد، نشان دهنده کیفیت بنزین است.
حال مسئله ای که وجود دارد، این است که آیا ماده ای وجود دارد که با افزودن آن به سوخت ها، عدد اکتان آنها افزایش یابد؟ بله. این ماده افزودنی، اکتان بوستر نام دارد. در این مقاله قصد داریم با این ماده آشنا شده و مطالبی را در ارتباط با راهنمای خرید آن ارائه دهیم.
آشنایی با اکتان بوستر
اکتان بوستر (Octane Booster) یا تقویت کننده اکتان، جزء افزودنی هایی است که به سوخت خودرو اضافه می گردد تا عدد اکتان سوخت را افزایش دهد. از این ماده، می توان به عنوان مکمل سوخت نیز نام برد که از ترکیبات شیمیایی خاصی تشکیل شده است.
همان طور که بیان کردیم، بالا بودن عدد اکتان سوخت، منجر به جلوگیری از اشتعال زودهنگام آن می شود. از این رو اشتعال سوخت در موتور به طور کامل انجام گردیده و در نتیجه کارایی موتور خودرو افزایش می یابد و در مصرف سوخت صرفه جویی می شود. هم چنین، کاهش آلایندگی نیز در پی کاهش مصرف سوخت انجام می پذیرد.
به انفجار سوخت و هوا به صورت خود به خود و قبل از جرقه زدن شمع موتور خودرو، ناک یا Knocking گفته می شود. این امر به موجب استفاده از بنزین با عدد اکتان پایین رخ می دهد و خسارات زیادی از جمله خرابی پیستون ها، آسیب به بدنه سیلندر، وارد آمدن فشار اضافه به میل لنگ و یاتاقان ها، تغییر شکل یافتن شاتون، کاهش توان و قدرت موتور و خرابی سنسور اکسیژن به بار می آورد. اما با افزودن اکتان بوستر به سوخت، از ناک زدن جلوگیری گردیده و در واقع مانع از اشتعال خود به خودی سوخت قبل از جرقه زدن می شود.
انواع اکتان بوستر
اکتان بوستر در دو نوع اکتان بوسترهای مایع و اکتان بوسترهای جامد موجود است که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
همان طور که از نام آن پیداست، اکتان بوستر مایع به صورت مایع بوده و ساختار آن به گونه ای است که محلول در سوخت می باشد و از این رو به سرعت و سهولت با سوخت ترکیب گشته و عدد اکتان سوخت را افزایش می دهد. اکتان بوستر جامد نیز به صورت جامد و در اشکالی همچون قرص عرضه می شود و همانند حل گشتن قرص درون آب، این اکتان بوسترها درون سوخت حل می شوند و منجر به افزایش عدد اکتان آن می گردند.
هر دو نوع اکتان بوستر در بهبود عملکرد و کارایی موتور خودروها موثر واقع گشته و منجر می شوند موتور کمتر دچار زنگ زدگی و فرسایش شود. به هنگام خرید و انتخاب نوع اکتان بوستر، توجه به مواردی همچون نوع موتور و عملکرد مورد نیاز خودرو ضرورت دارد.
مزایای استفاده از اکتان بوستر
از جمله مزایای اکتان بوستر که در همه ماشین آلات همچون انواع خودروهای سواری، ماشین آلات کشاورزی و صنعتی به کار گرفته می شود؛ عبارتند از:
- افزایش قدرت موتور
- افزایش طول عمر موتور
- جلوگیری از فرسایش موتور
- بهبود عملکرد موتور و بهینه گشتن توان خروجی آن
- افزایش راندمان سوخت
- کاهش احتراق پیش از موعد
- صرفه جویی در هزینه سوخت
- افزایش عمر مفید سیستم سوخت رسانی
- تبدیل سوخت بی کیفیت به سوخت با کیفیت
- بهبود احتراق و کاهش مصرف سوخت و حفاظت از محیط زیست
- کاهش مشکلات احتمالی ناشی از استفاده از سوخت بی کیفیت
- جلوگیری از ناک زدن خودرو
- سازگاری با موتورهای مختلف
- جلوگیری از آسیب دیدن قطعات داخلی
- کاهش زنگ زدن و فرسایش قطعات موتور
- افزایش حرارت موتور و ایجاد گرمای اضافه
- کاهش صداهای غیرطبیعی ناشی از ناک موتور
نحوه استفاده از اکتان بوستر
استفاده درست و به اندازه از اکتان بوستر، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. زیرا زیاده روی در مقدار افزودن آن به سوخت و افزایش بیش از حد عدد اکتان سوخت، منجر به کاهش عمر مفید موتور می گردد. از این رو انتخاب نوع و میزان مصرف اکتان بوستر بایستی با توجه به نوع موتور و شرایط موجود انجام پذیرد و برطبق دستورالعمل موجود بر روی محصول استفاده گردد.
دقت نمایید که به هنگام استفاده از اکتان بوستر، مقدار مشخص شده از آن را طبق دستورالعمل محصول، به باک سوخت اضافه نموده و به خوبی مخلوط می کنیم تا کاملا با یکدیگر ترکیب شده و یکدست گردند. رعایت نسبت ترکیب آن با سوخت اهمیت بالایی داشته و باید طبق توصیه های سازنده خودرو انجام پذیرد.
تفاوت اکتان بوستر و مکمل سوخت
شاید در نگاه اول دو محصول اکتان بوستر و مکمل سوخت یکی به نظر برسند اما با وجود اینکه هر دو برای بهبود عملکرد موتورها مورد استفاده قرار می گیرند اما تفاوت هایی با یکدیگر دارند که منجر به تمایز در کارایی آنها می گردد.
همان طور که بیان کردیم، اکتان بوستر جهت افزایش عدد اکتان سوخت به کار گرفته می شود که از احتراق زودهنگام سوخت جلوگیری می نماید. اما مکمل سوخت برای تمیز کردن و جلوگیری از فرسایش و زنگ زدگی موتور، بهینه سازی سیستم سوخت و انژکتورها و بهبود کیفیت سوخت مورد استفاده قرار می گیرد که منجر به حذف آلودگی ها، رسوبات و ذرات غیر مطلوب از سیستم سوخت می شود. در پی آن نیز عملکرد موتور بهبود یافته و مشکلات مربوط به سوخت رسانی کاهش می یابد.
بهترین برند اکتان بوستر ایرانی و خارجی
با توجه به اینکه کیفیت سوخت برای عملکرد بهینه موتورها بسیار تاثیر گذار است، لازم است در انتخاب اکتان بوستر دقت نموده و بهترین محصول را خریداری نماییم. در این بین عموما دو دسته محصول ایرانی و محصول خارجی مورد انتخاب خریدار می باشد که در هر یک نیز برندهای مختلفی برای انتخاب و خرید وجود دارد و مسلما کیفیت هر یک متفاوت از دیگری است. برای خرید محصول باکیفیت، هم می توان از بین تولید داخلی انتخاب نمود و هم از بین اکتان بوسترهای تولید دیگر کشورها محصول خوب و باکیفیتی را یافت.
از جمله بهترین و پرطرفدارترین برندهای خارجی اکتان بوستر عبارتند از:
- برند STP
- برند GLM
- برند ERC
- برند LIQUI MOLY
- برند Motul
- برند Prestone
- برند Wagner
- برند Zado
- برند Wynn’s
- برند Cyclo
- برند Ryndix
- برند Redex
- برند Aidlube
- برند Red Line
- برند Chevron
- برند Royal Purple
و اما همان طور که واضح است، با توجه به اینکه اکتان بوستر تولید شده در هر کشور عموما برای خودروهای داخلی آن کشور تولید گشته و مناسب آنها می باشند، بهتر است افرادی که خودروی آنها محصول داخلی است، از اکتان بوستر تولید داخل نیز استفاده نماید.
از جمله بهترین برندهای تولید کننده اکتان بوستر ایرانی، اکتان بوستر کاسپین می باشد که از کیفیت بالایی برخوردار است.
جمع بندی
استفاده از اکتان بوستر در افزایش بهره وری و جلوگیری از استهلاک ماشین آلات و خودروها تاثیر بسزایی دارد و منجر به بهبود عملکرد و افزایش طول عمر موتور می گردد و در مصرف سوخت صرفه جویی می شود. از این رو می توان گفت استفاده از اکتان بوستر ضروری می باشد.
البته همان طور که بیان نمودیم زیاده روی در مصرف آن و استفاده نادرست آن نیز نه تنها مفید نبوده بلکه مضراتی نیز در پی خواهد داشت. هم چنین انتخاب درست و آگاهانه اکتان بوستر به هنگام خرید و انتخاب از برند برتر نیز ضرورت داشته و در کسب نتیجه بهتر تاثیر گذار خواهد بود.