یکی از ایراداتی که ممکن است به هنگام استفاده از لپ تاپ رخ دهد خاموش شدن ناگهانی آن است. این مشکل به دلایل مختلفی که ممکن است ناشی از مشکلات نرم افزاری یا سخت افزاری یا در برخی موارد هردو مورد باشد، رخ می دهد. خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ همواره اتفاق بدی تلقی نمی شود و گاها برای محافظت از آسیب احتمالی وارد بر آن، از جانب محافظ داخلی آن رخ می دهد.
این حالت ممکن است یا بعد از ساعت ها استفاده از لپ تاپ و یا در همان ابتدا و بعد از چند ثانیه روشن کردن آن، ایجاد گردد. بررسی و یافتن علت این امر و سپس رفع آن، برای جلوگیری از خراب شدن بیش از حد لپ تاپ، از اهمیت بالایی برخوردار است. از این رو در این مقاله قصد داریم مطالبی را در ارتباط با علل خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ و راهکارهای رفع آن ارائه کنیم.
نکته: این آموزش برای لپ تاپ هایی تهیه شده است که با سیستم عامل ویندوز کار می کنند. البته بسیاری از بخشهای مربوط به سخت افزار و نگهداری در کلیه لپ تاپ ها مشترک می باشد. برای لپ تاپ های دیگر که با سیستم عامل های مک و لینوکس کار می کنند می توانید از آموزش های متناظر آن استفاده نمایید.
عناوین خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ
علل خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ
شایع ترین دلایلی که منجر به خاموش شدن خود به خود و ناگهانی لپ تاپ می شوند، عبارتند از:
افزایش بیش از حد دمای لپ تاپ
از جمله علل اصلی و رایج خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ، گرمای بیش از حد آن به موجب استفاده طولانی مدت، کار با نرم افزارهای پیشرفته و یا انجام کارهایی همچون بازی که به پردازش بالایی نیاز دارند، عدم کارکرد درست فن و یا حتی گرمای هوای اطراف آن می باشد. البته اینگونه خاموش شدن چندان جای نگرانی ندارد و با وجود اینکه برای لپ تاپ مضر است اما در واقع برای جلوگیری از آسیب بیشتر به آن، به طور خودکار از طرف خود لپ تاپ انجام می پذیرد. این علت عموما در لپ تاپ های ASUS، LENOVO و چند برند دیگر توسط کاربران گزارش گردیده است.
خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ به دلیل کثیف بودن فن
عموما فن لپ تاپ در صورت بروز اختلال در عملکرد آن، صدای غیرعادی ایجاد می کند که نشان از بروز ایراد است. برای مثال کثیف بودن فن و وجود گرد و خاک بیش از حد در آن، از جمله این ایرادات است. پس بهتر است بعد از چند سال استفاده از لپ تاپ به فکر تمیز کردن فن باشید. چون در صورت کثیف بودن منجر می شود، نتواند به خوبی به وظیفه خود عمل نموده و به خود فن و در پی آن به لپ تاپ خسارت زیادی وارد گردد.
خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ به دلیل خرابی باتری یا شارژر
معیوب بودن باتری نیز از دیگر علل خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ است. اگر باتری لپ تاپ به خوبی شارژ نگه نمی دارد و سریع تر از حد معمول تمام می شود، می تواند در عملکرد لپ تاپ خلل وارد نموده و به طور ناگهانی منجر به خاموش شدن لپ تاپ گردد. از این رو در چنین شرایطی لازم است باتری دیگری خریداری نماییم تا این ایراد، مشکلات دیگری ایجاد نکند. این مشکل می تواند بعد از چند سال استفاده مداوم از باتری لپ تاپ، رخ دهد و این موضوع به خاطر کاهش عمر باتری و اختلال در کارایی صحیح آن به وجود می آید.
بدین منظور بهتر است باتری لپ تاپ را تنها در مواقع لزوم استفاده کنید و عموما باتری آن را جداگانه نگه داشته و موقع کار با لپ تاپ، آن را به پریز برق متصل کنید. ممکن است خاموش شدن لپ تاپ به خاطر وجود مشکل در شارژر باشد یا از آداپتور با ولتاژ کم یا زیاد استفاده شود. بروز خطا در واحد تامین برق لپ تاپ (PSU) نیز باعث خاموش شدن لپ تاپ می گردد.
خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ به دلیل بروز نبودن ویندوز و درایورها
سیستم عامل لپ تاپ، هرازچندگاهی نیاز به بروزرسانی دارد. در غیر اینصورت سرعت کار لپ تاپ کند شده و منجر به بروز اختلال در عملکرد آن خواهد شد. از جمله این اختلالات، خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ است. علاوه بر آن وجود مشکل در سیستم می تواند باعث خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ شود. برای مثال اگر سیستم عامل به درستی نصب نگردد و تمام مراحل آن به طور کامل طی نشود، منجر به اختلال در عملکرد آن گشته و لپ تاپ ناگهان خاموش می شود.
قدیمی شدن درایورهای قطعات سخت افزاری لپ تاپ نیز می تواند منجر به این امر گردد. بنابراین باید درایورها را نیز آپدیت نگه داشته و آخرین نسخه را از سایت سازنده هر درایور دانلود و نصب نمایید.
خراب بودن باتری CMOS یا ایراد BIOS
باتری CMOS جهت ذخیره سازی تنظیمات BIOS به کار می رود که در صورت خراب شدن آن، تنظیمات BIOS به حالت پیش فرض بر می گردد و تنظیمات تازه از جمله نصب سخت افزار یا نرم افزار جدید بر روی آن اعمال نمی شود. از این رو، این امر موجب خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ می گردد. زیرا وظیفه بایوس در ابتدای روشن کردن لپ تاپ، بررسی قطعات سخت افزاری است؛ که در صورت عدم شناسایی قطعات تازه برای آن، در عملکرد قطعه جدید و به دنبال آن در عملکرد لپ تاپ خلل ایجاد گشته و لپ تاپ خاموش می گردد.
خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ به دلیل خرابی قطعات
قطعات سخت افزاری لپ تاپ به هر دلیلی ممکن است دچار ایراد گشته و خراب شوند. از این رو لپ تاپ نمی تواند به درستی کار کند و به طور ناگهانی خاموش می شود. رفع چنین ایراداتی باید توسط افراد متخصص و تعمیرکار صورت پذیرد. از این رو بهتر است ابتدا با نمایندگی دستگاه مربوطه تماس گرفته و تعمیر یا تعویض قطعات سخت افزاری را به آنها بسپارید. برای بررسی خطاهای سخت افزاری سیستم نیز می توان به بخش Device Manager رفته و پیغام های خطا را مشاهده نمود.
خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ به دلیل بروز خرابی در مادربورد
اگر خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ دلیل مشخصی نداشته باشد، احتمالا مشکل از مادربرد است که ممکن است معیوب شده باشد. این مشکل در اثر نوسان جریان برق، استفاده از کابل های غیر استاندارد و موارد شایعی همچون ریخته شدن مایعات بر روی لپ تاپ و یا وارد آمدن ضربه به آن رخ می دهد و تنها راه حل آن نیز تعویض مادربورد است.
خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ به دلیل اورکلاک
اورکلاکینگ (Overclocking) واحد پردازنده مرکزی (CPU) و واحد پردازنده گرافیکی (GPU) جهت افزایش سرعت فعالیت و پردازش توسط آنهاست. اگر این قابلیت در لپ تاپ فعال باشد باعث می شود هنگام انجام امور سنگین، به طور ناگهانی خاموش شود. از این رو بهتر است این گزینه را غیرفعال کنید تا بار اضافی به پردازنده ها وارد نشده و خللی در عملکرد لپ تاپ رخ ندهد.
خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ به دلیل ویروسی شدن سیستم
از دیگر علل خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ، وجود ویروس در آن است. اگر سیستم شما مجهز به آنتی ویروس پیشرفته باشد و همواره آن را آپدیت نگه دارید، این مشکل به ندرت ممکن است برایتان رخ دهد اما اگر جزء آن دسته افرادی هستید که در این مورد سهل انگاری کرده و علاوه بر استفاده نکردن از آنتی ویروس مطمئن، هیچگونه احتیاطی در اتصال انواع فلش و یا دستگاه دیگر به لپ تاپ نمی کنند؛ این عامل می تواند علت اصلی و رایج خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ باشد. بنابراین از ویروسی شدن لپ تاپ خود با نصب آنتی ویروس قوی و اسکن مرتب سیستم، جلوگیری کنید.
راهکارهای جلوگیری از خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ
حال به بررسی راهکارهای موجود جهت رفع مشکل خاموش شدن لپ تاپ، می پردازیم:
خنک نگه داشتن لپ تاپ
اگر فن لپ تاپ دچار عیب و ایراد گشته و سیستم را خنک نمی کند، در اسرع وقت نسبت به رفع این ایراد اقدام کنید. استفاده از فن خوب و Coolpad برای لپ تاپ در جلوگیری از بالا رفتن دمای آن، اهمیت بسیاری دارد. علاوه بر این موارد، خودداری از انجام فعالیت های بیش از توان کارت گرافیک نیز ضرورت دارد. بنابراین اگر به کارهایی می پردازید که به پردازشگر گرافیکی بالایی نیاز دارد؛ مثلا اگر عادت به بازی کردن با لپ تاپ دارید و یا اگر گرافیست هستید، باید از کارت گرافیک قوی استفاده کنید.
آپدیت نگه داشتن سیستم عامل
همان طور که گفتیم عدم بروزرسانی به موقع سیستم ممکن است منجر به خاموش شدن لپ تاپ گردد. از این بهتر است همواره آن را آپدیت نگه دارید. برای اطلاع از وضعیت بروز بودن سیستم، در تنظیمات به قسمت update & security بروید و روی گزینه check for updates کلیک کنید تا آپدیت های مورد نیاز در صورت وجود، دانلود شده و نصب گردند.
بروزکردن درایورهای سخت افزاری لپ تاپ
بدین منظور روی Start راست کلیک نموده و Device Manager را انتخاب کنید. در پنجره باز شده، درایور مورد نظر را پیدا کرده و با راست کلیک بر روی آن، گزینه Update driver را انتخاب کنید. مثلا برای به روزرسانی درایور کارت گرافیک علاوه بر حالت کلی گفته شده، بهتر است مراحل زیر را طی کنید:
- برای اینکار آی دی کارت گرافیک را باید بدست آورده و از وب سایت سازنده، درایور مربوطه را دانلود کنید.
- ابتدا با راست کلیک روی Start، گزینه Device Manager را انتخاب کنید.
- با کلیک روی گزینه Display Adapters، گزینه کارت گرافیک مشخص می شود.
- با راست کلیک بر روی آن و انتخاب Properties، پنجره حاوی اطلاعات باز می شود
- حال از قسمت Details روی Device description کلیک کرده و Hardware IDs را انتخاب نمایید.
- آی دی نمایش آن را که مربوط به کارت گرافیک است در گوگل جستجو نموده و نام سازنده را پیدا کنید.
- در نهایت به وبسایت سازنده آن رفته و نسخه بروزرسانی درایور را دانلود و نصب کنید.
محافظت از لپ تاپ در برابر ویروس
مجهز بودن سیستم به آنتی ویروس قوی از ملزومات است تا علاوه بر اینکه از ویروسی شدن جلوگیری کند؛ مانع از خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ نیز گردد. علاوه بر نصب آنتی ویروس بر روی لپ تاپ، خود سیستم نیز مجهز به آنتی ویروس داخلی (Windows Security) است که می توانید توسط آن سیستم را به طور کامل اسکن کنید.
برای اینکار در تنظیمات به قسمت update & security و سپس به بخش Windows Security و در ادامه به Virus & threat protection رفته و در Scan options گزینه Full scan و سپس Scan now را انتخاب کنید تا تمام داده های موجود در لپ تاپ اسکن شوند و یا به دلخواه می توانید گزینه های Quick scan یا custom scan یا Microsoft defender offline scan را انتخاب نمایید.
غیرفعال کردن حالت Sleep Mode
گاهی مواقع حالت خواب (Sleep Mode) لپ تاپ، ممکن است منجر به خاموش شدن لپ تاپ شود که در واقع در عملکرد آن خلل ایجاد می کند. پس بهتر است این قابلیت را غیر فعال کنید تا از بروز اختلال جلوگیری گردد. برای اینکار در تنظیمات به قسمت system رفته و سپس در بخش Power and sleep گزینه On battery power را در حالت Never قرار دهید.
غیرفعال کردن گزینه Fast Startup
راه اندازی سریع در ویندوز (Fast Startup) برای کاهش زمان بوت شدن است. این حالت با ذخیره شدن وضعیت نهایی سیستم قبل از خاموش شدن در فایلی به نام Hibernation انجام می شود و به هنگام بوت کردن بدون بارگزاری مجدد، این فایل خوانده شده و زمان فراخوانی سیستم عامل کاهش پیدا می کند. فعال بودن این قابلیت ممکن است منجر به بروز اختلال در لپ تاپ همچون خاموش شدن ناگهانی آن گردد.
بنابراین بهتر است این گزینه را در صورت بروز مشکل، غیرفعال نمایید. برای اینکار به Control Panel رفته و وارد Power Options شوید. سپس گزینه Choose what the power buttons do را انتخاب کنید و تیک گزینه Turn on fast startup را بردارید و برای ذخیره تغییرات روی Save changes کلیک کنید.
مشاهده و بررسی خطاهای سیستم
ایرادات و گزارش خطاهای بروز یافته در سیستم در قسمت Event Viewer ثبت می گردد که می توان آنها را مشاهده نمود. از جمله این خطاها، خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ است.
برای دسترسی به این قسمت، عبارت Event Viewer را در سیستم جستجو کنید و در آن به بخش Windows Logs رفته و سپس با راست کلیک روی System و انتخاب گزینه open، پنجره ای باز می شود که در سمت چپ آن، گزینه ای به نام Filter Current Logs وجود دارد. آن را انتخاب کنید و در پنجره باز شده و در فیلد Includes/Excludes Event IDs، عبارت 1074,6006,6605,6008 را تایپ کنید. لازم به ذکر است که هر رویدادی با یک ID ذخیره می شود. اعداد بیا شده نیز مربوط به خاموش شدن ناگهانی سیستم می باشد که در اینصورت موارد مربوط به این خطا نمایش داده می شود و می توان به علت وقوع آن تا حدودی پی برد.
بررسی عملکرد باتری CMOS
برای این کار زمان و تاریخ لپ تاپ را پس از روشن کردن چک کنید. اگر این مقادیر صحیح نباشند، نشان از این است که تنظیمات BIOS به حالت پیش فرض کارخانه بازگشته است. این حالت به موجب معیوب گشتن باتری رخ می دهد که در اینصورت باید آن را تعویض کنید.
حذف داده های اضافی
چنانچه فضای ذخیره سازی لپ تاپ را بیش از حد معمول پر کرده و یا نرم افزارهای سنگین نصب کرده باشید می تواند عاملی برای خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ باشد. بنابراین یکی از ساده ترین راه های جلوگیری از این اختلال، خودداری از پر کردن هارد با داده های غیر ضروری و اضافی است. بهتر است با پاک کردن آنها، از بار مازاد وارد شده به هارد و CPU بکاهید و از وارد آمدن آسیب جدی به لپ تاپ جلوگیری کنید.
راهکار سریع خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ
برای همه مواردی که گفته شد و هر کدام تا حدی در خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ دخیل اند، راهکارهای مناسبی ارائه گردید که می توانند موثر واقع شوند. اما راهکار نهایی برای خلاصی از این ایراد، البته اگر به موجب ایراد سخت افزاری نباشد ریست کردن لپ تاپ و یا نصب مجدد ویندوز است. پس اگر مطمئن شدید که مشکل نرم افزاری بوده و ارتباطی به سخت افزار ندارد این راهکار می تواند اختلال را مرتفع نماید.
برای ریست کردن ویندوز می توانید از مسیر زیر اقدام نمایید.
SETTINGS – WINDOWS UPDATE – ADVANCED OPTIONS – RECOVERY – RESET THIS PC
پیشنهاد مطالعه: رفع مشکل صفحه مرگ ویندوز